Sarraftan veresiye (borca) altın almak caiz midir? Cevap: Sarraftan altını veresiye satın almak caiz değildir. Çünkü altının para karşılığında satılması bir alışveriş akdidir ve altın ile para arasındaki bu tür işlemlerde bedellerin peşin olarak teslim edilmesi gerekir. Altının bedelinin daha sonra ödenmesi, altın alım satımında nesîe faizi (ribâü’n-nesîe) meydana getirir.…
Soru: Başkasının internet (Wi-Fi) şifresini alıp kullanmam caiz midir? Cevap: Hüküm: Başkasının internetini kullanmak, internet aboneliğinin kullanım şartlarına ve internet sahibinin iznine bağlıdır. 1. İnternet servis sağlayıcısının sözleşmesinde internetin başka kişi veya hanelerle paylaşılması yasaklanmışsa, aboneden izin alınmış olsa bile sözleşmeye aykırı şekilde başkasının internetini kullanmak caiz değildir. Aynı şekilde,…
Yeni açılan bir mağazanın veya uygulamanın öne çıkması için para karşılığı sahte bot hesaplara olumlu yorum yaptırmak ve sahte siparişlerle algoritmayı yanıltmak helal midir? Cevap: Gerçek bir müşteri deneyimi olmadığı hâlde sahte hesaplarla olumlu yorumlar oluşturmak ve gerçekleşmemiş siparişleri varmış gibi göstererek algoritmayı yanıltmak caiz değildir. Çünkü bu işlem, insanları…
Ücretli stok görsel ve vektör sitelerindeki (Shutterstock, Freepik vb.) tasarımları ve görselleri, filigran sökücü siteler veya benzeri araçlarla ücretsiz indirip ticari işlerde kullanmak caiz midir? Cevap: Ücretli olarak lisanslanan bir görsel veya vektörü, gerekli lisansı satın almadan filigranını kaldırarak kullanmak caiz değildir. Çünkü burada yalnızca bir görselden yararlanma değil, hak…
Yapay zekâ araçlarının (Midjourney, ChatGPT vb.) internetteki telifli resim ve metinleri tarayarak yeni içerikler üretmesi ve bu içeriklerden ticari kazanç sağlanması kul hakkı mıdır? Cevap: Bu meselede hüküm, yapay zekânın telifli eserleri hangi şekilde kullandığı, hak sahibinin izin veya lisansının bulunup bulunmadığı, ortaya çıkan içeriğin önceki eseri ne ölçüde yeniden…
Bir YouTuber veya içerik üreticisinin videosunu, müziğini veya görselini izin almadan ve kaynak göstermeden kendi kanalında paylaşıp para kazanmak caiz midir? Cevap: Bir içerik üreticisinin telif hakkı bulunan videosunu, müziğini veya görselini hak sahibinin izni olmadan alıp kendi kanalında yeniden yayımlamak ve bundan para kazanmak caiz değildir. Bu durum, hak…
Netflix, BluTV, Spotify gibi platformlarda “Tek Kişilik/Profil” abonelik alıp, şifreyi arkadaşlarla paylaşarak aynı anda kullanmak kul hakkı doğurur mu? Eğer platformun abonelik şartlarında satın alınan tek kişilik aboneliğin yalnızca hesap sahibi tarafından kullanılabileceği veya hesabın başka kişilerle paylaşılmasının yasak olduğu açıkça belirtilmişse, bu şartı bilerek şifreyi arkadaşlarla paylaşmak ve aboneliği…
Normalde ücretli ve şifreli kanallarda (Digiturk, Exxen, beIN Sports vb.) yayınlanan futbol maçlarını veya dizileri, IPTV ve illegal internet siteleri üzerinden ucuz ya da ücretsiz izlemek caiz midir? Cevap: Normalde ücret karşılığında ve belirli kullanım şartlarıyla sunulan bir maç, dizi veya başka bir yayını; yayıncının izni olmadan kaçak IPTV, illegal…
Sanatçıların albümlerini yasal platformlar (Spotify, Apple Music vb.) dışındaki kaçak sitelerden MP3 olarak indirmek ve dinlemek dinen uygun mudur? Cevap: Bu meselede müzik dinlemenin hükmü ile eseri kaçak yollarla elde etmenin hükmü birbirinden ayrı değerlendirilmelidir. 1. Müzik Dinlemenin Hükmü Müzik ve çalgıların hükmü, klasik fıkıhta ayrıntılı şekilde ele alınmış ve…
Bir kitabın orijinalini satın almak yerine, tamamını fotokopicide çoğaltıp kullanmak veya “ders notu” adı altında telifli eserleri basıp dağıtmak kul hakkı mıdır? Cevap: Telif hakkı bulunan bir kitabın tamamını, hak sahibinin izni olmadan fotokopiyle çoğaltıp kullanmak veya “ders notu” adı altında çoğaltarak başkalarına dağıtmak, hak sahibinin izin vermediği bir çoğaltma…