Alacaklı biri, borç verdiği kişiden borcunu alamıyorsa bu alacağını zekâtına sayabilir mi? Cevap: Zekâtın geçerli olmasının şartlarından biri niyet, diğeri ise temliktir. Temlik, zekât olarak verilecek malın veya paranın zekât almaya ehil kişinin mülkiyetine geçirilmesidir. Bu sebeple fakirlere yemek ikram etmek gibi mülkiyet devrinin gerçekleşmediği harcamalar zekât yerine geçmez. Bir…
Elektronik Ürün Senedi (ELÜS) alıp satmak caiz midir? Cevap: Elektronik Ürün Senedi (ELÜS), lisanslı depolara teslim edilen saklanabilir tarım ürünleri karşılığında düzenlenen; ürünün cinsini, sınıfını, miktarını ve kalitesini gösteren, ilgili kurum nezdinde elektronik ortamda kaydı tutulan ve ürünün mülkiyetini temsil eden senettir. ELÜS, ticaret borsalarında alım satıma konu olabilmektedir. Buna…
Cuma namazına tahiyyatta yetişenin cuma namazı tamam olur mu? Cevap: Evet. Hanefî mezhebine göre cuma namazında imama son oturuşta (teşehhütte) yetişen kimse, imama uyup onunla birlikte oturuşa katılırsa cumaya yetişmiş sayılır. İmam selam verdikten sonra ayağa kalkar ve cuma namazının iki rekâtını tamamlar. İmamın sehiv secdesi yapması durumunda da imama…
Sarraftan veresiye (borca) altın almak caiz midir? Cevap: Sarraftan altını veresiye satın almak caiz değildir. Çünkü altının para karşılığında satılması bir alışveriş akdidir ve altın ile para arasındaki bu tür işlemlerde bedellerin peşin olarak teslim edilmesi gerekir. Altının bedelinin daha sonra ödenmesi, altın alım satımında nesîe faizi (ribâü’n-nesîe) meydana getirir.…
100 gram eski bileziğim var. Kuyumcudan yeni bileziklerle değiştirmek istiyorum. Ancak kuyumcunun verdiği yeni bilezikler 95 gram geliyor. Böyle bir alışveriş caiz midir? Cevap: Hayır, bu şekilde caiz değildir. Çünkü altının altınla değiştirilmesinde, aynı cins altınların ağırlık bakımından eşit olması ve alışverişin peşin yapılması şarttır. Altının eski veya yeni olması,…
Soru: Başkasının internet (Wi-Fi) şifresini alıp kullanmam caiz midir? Cevap: Hüküm: Başkasının internetini kullanmak, internet aboneliğinin kullanım şartlarına ve internet sahibinin iznine bağlıdır. 1. İnternet servis sağlayıcısının sözleşmesinde internetin başka kişi veya hanelerle paylaşılması yasaklanmışsa, aboneden izin alınmış olsa bile sözleşmeye aykırı şekilde başkasının internetini kullanmak caiz değildir. Aynı şekilde,…
Yeni açılan bir mağazanın veya uygulamanın öne çıkması için para karşılığı sahte bot hesaplara olumlu yorum yaptırmak ve sahte siparişlerle algoritmayı yanıltmak helal midir? Cevap: Gerçek bir müşteri deneyimi olmadığı hâlde sahte hesaplarla olumlu yorumlar oluşturmak ve gerçekleşmemiş siparişleri varmış gibi göstererek algoritmayı yanıltmak caiz değildir. Çünkü bu işlem, insanları…
Ücretli stok görsel ve vektör sitelerindeki (Shutterstock, Freepik vb.) tasarımları ve görselleri, filigran sökücü siteler veya benzeri araçlarla ücretsiz indirip ticari işlerde kullanmak caiz midir? Cevap: Ücretli olarak lisanslanan bir görsel veya vektörü, gerekli lisansı satın almadan filigranını kaldırarak kullanmak caiz değildir. Çünkü burada yalnızca bir görselden yararlanma değil, hak…
Yapay zekâ araçlarının (Midjourney, ChatGPT vb.) internetteki telifli resim ve metinleri tarayarak yeni içerikler üretmesi ve bu içeriklerden ticari kazanç sağlanması kul hakkı mıdır? Cevap: Bu meselede hüküm, yapay zekânın telifli eserleri hangi şekilde kullandığı, hak sahibinin izin veya lisansının bulunup bulunmadığı, ortaya çıkan içeriğin önceki eseri ne ölçüde yeniden…
Bir YouTuber veya içerik üreticisinin videosunu, müziğini veya görselini izin almadan ve kaynak göstermeden kendi kanalında paylaşıp para kazanmak caiz midir? Cevap: Bir içerik üreticisinin telif hakkı bulunan videosunu, müziğini veya görselini hak sahibinin izni olmadan alıp kendi kanalında yeniden yayımlamak ve bundan para kazanmak caiz değildir. Bu durum, hak…