İnternet üzerinden yapılan kumar benzeri “loot box”, şans kutusu ve çekiliş sistemlerine katılmanın hükmü nedir? 1- HÜKÜM İnternet üzerinden ücret karşılığında sunulan loot box (ganimet kutusu), şans kutusu, sürpriz kutu ve benzeri rastgele ödül sistemlerine katılmak caiz değildir. Çünkü bu uygulamalarda kişi, ödülün ne olacağını bilmeden para ödemekte; kâr veya…
Yapay zeka kullanılarak hazırlanan bir vaaz veya hutbeyi aynen okumak dinen uygun mudur? 1- HÜKÜM Yapay zekâ, ilim sahibi bir âlim veya müftü değildir; yalnızca kendisine verilen verileri işleyerek metin üreten bir araçtır. Bu sebeple yapay zekâ tarafından hazırlanan bir vaaz veya hutbeyi doğruluğunu kontrol etmeden aynen okumak uygun değildir.…
Beyin ölümü gerçekleşen bir kişiden organ nakli yapılması dinen nasıl değerlendirilir? 1- HÜKÜM Beyin ölümü gerçekleşen bir kişiden organ nakli yapılması caiz değildir. Çünkü beyin ölümü, dinen kesin ölümün gerçekleştiğini göstermez. Kalbi atan, kan dolaşımı devam eden ve organları canlılığını koruyan bir kimse, şer’î açıdan ölü kabul edilemez. İslam’da insan…
Bilinç sahibi olduğu iddia edilen bir yapay zekânın dinî sorumluluğu (teklif) olabilir mi? İslam’a göre mükellef olmanın şartları nelerdir? 1- HÜKÜM Hayır. Günümüzde geliştirilen veya gelecekte “bilinç sahibi” olduğu iddia edilen yapay zekâ sistemleri, İslam hukukuna göre dinî bakımdan mükellef sayılmaz. Çünkü mükellefiyet; Allah’ın insana ve cinlere verdiği akıl, irade…
Başka bir gezegende akıllı canlıların bulunması ispat edilirse bu durum İslam’ın itikadına aykırı olur mu? 1- HÜKÜM Hayır, başka bir gezegende akıllı canlıların bulunduğunun kesin olarak ispat edilmesi, tek başına İslam itikadına aykırı değildir. Kur’an-ı Kerîm, Allah Teâlâ’nın kudretinin sınırsız olduğunu ve göklerde ve yerde dilediği canlıları yaratabileceğini bildirmektedir. Ancak…
Gen düzenleme teknolojisi (CRISPR) ile kalıtsal hastalıkların tedavi edilmesi dinen caiz midir? Sınırı nedir? 1- HÜKÜM İslam’a göre hastalıkların tedavi edilmesi teşvik edilmiştir. Bu sebeple, gen düzenleme teknolojisinin (CRISPR) kalıtsal hastalıkların tedavisi amacıyla, tıbbî zorunluluk bulunması ve güvenilir bilimsel yöntemlerle uygulanması caizdir. Ancak bu teknolojinin insanın yaratılışını keyfî olarak değiştirmek,…
Kripto paralarla (örneğin Bitcoin) alım satım yapmak dinen caiz midir? 1- HÜKÜM Kripto paralar (Bitcoin vb.), yüksek belirsizlik (garar), aşırı fiyat oynaklığı, spekülasyon, manipülasyona açık olması ve devlet güvencesi taşımaması gibi sebeplerle caiz değildir. Kripto para alım satımlarının büyük bir kısmı gerçek ticaret ihtiyacından ziyade kısa sürede yüksek kazanç elde…
Sosyal medyada yapay zekâ ile üretilmiş sahte görüntü (deepfake) paylaşmanın dinî ve ahlâkî hükmü nedir? 1- HÜKÜM Yapay zekâ ile üretilmiş sahte görüntü (deepfake) hazırlamak veya paylaşmak, kişileri aldatma, iftira, yalan, hakaret, itibar zedeleme ya da fitneye sebep oluyorsa haramdır. Eğitim, sinema, belgesel, mizah veya teknik tanıtım gibi meşru amaçlarla…
Yapay zeka ile üretilen bir sesin Kur’an tilaveti veya ezan olarak kullanılması caiz midir? 1- HÜKÜM Yapay zekâ ile üretilen seslerden eğitim, öğretim, ezber ve dinleme amacıyla faydalanmak caizdir. Ancak Kur’an tilaveti ve ezan, ibadet niteliği taşıyan fiillerdir ve bunların asıl olanı, bir Müslüman tarafından bizzat okunmasıdır. Bu sebeple, yapay…
Kurban bayramında kesmek üzere satın alınan kurbanlık hayvan, kesilmeden önce ölürse ne yapmak gerekir? Kişinin zengin veya fakir olması hükmü değiştirir mi? Cevap: Kurban ibadeti, dinen zengin sayılan kimseler için Hanefî mezhebine göre vacip bir ibadettir. Bu sebeple kurbanlık hayvanın, kesim vakti gelmeden önce ölmesi durumunda kişinin mali durumuna göre…