ZEKÂTA TABİ PARALAR VE TİCARET MALLARINDA NİSAB ÖLÇÜSÜNDE ALTININ AYARI NE OLMALIDIR?
Hüküm:
Paralar ve ticaret mallarında nisab hesaplanırken esas alınacak altın 20 miskal (yaklaşık 80.18 gram) saf (24 ayar) altındır. Gram konuşulurken 24 ayar (tam altın) esas alınır. 22 ayar, 14 ayar gibi altınlar da bu değere 24 ayar karşılığına çevrilerek nisab değerlendirilir.
1️Delil ve Gerekçe: Nisabın Aslı 20 Miskaldir (Saf Altın)
Hadis-i Şerif:
“Yirmi miskal altından daha azında zekât yoktur; yirmi miskalde yarım dinar zekât vardır.”
— (Ebû Dâvûd, “Zekât”, 4; Tirmizî, “Zekât”, 9)
Burada belirtilen “20 miskal”, tarihî olarak tam saf altın (24 ayar) kabul edilmiştir.
2️ Nisab Hesabı 24 Ayar Üzerinden Yapılır:
Çünkü şer’î nisab, altının hakiki ağırlığına dayanır, içindeki alaşıma değil.
Fıkıh Kaidesi:
“İtibar, hakikate ve özedir, surete ve görünüme değil.”
(العبرة في العقود للمقاصد والمعاني لا للألفاظ والمباني)
Dolayısıyla:
Nisab Hesabındaki Değeri
24 ayar altın doğrudan esas alınır. 22 ayar altın 24 ayara çevrilir.
Örn. 100g → ~91.6g saf
18 ayar altın:
24 ayara çevrilir
Örn. 100g → ~75g saf
3️Ticaret Malları ve Paralar İçin Nisab Aynı Mıdır?
Evet.
Para ve ticaret malları da altın nisabına göre hesaplanır.
Delil:
“Ticaret mallarında nisab altın ile değerlendirilir.”
(İbn Kudâme, el-Muğnî, 3/148)
4️ Uygulamalı Örnek
Bir kimsenin:
50 gram 22 ayar bileziği
40 gram 18 ayar yüzüğü
40.000 TL parası olsun.
Altınları saf altına çevirme:
22 ayar %91.6 saftır → 50g × 0.916 = 45.8g
18 ayar %75 saftır → 40g × 0.75 = 30g
Toplam saf altın = 75.8g
Nisab = 80.18g saf altın
Bu kişi altın bakımından nisabı geçmemiş olur.
Ama paranın altın karşılığı da eklenir; toplam değer nisabı geçerse zekât farz olur.
SONUÇ:
80.18 gr saf altın 24 ayar
Paralar:
Altının 80.18 grm saf değeri üzerinden
24 ayara göre
Ticaret malları
Altının 80.18 gr saf değeri üzerinden
24 ayara göre. Nisap belirlemede esas alınacaktır.
Yani: Nisab belirlemede esas alınacak altın: 24 ayar (saf altın)
Düşük ayar altınlar saf altına çevrilerek hesaplanır.
Bu fetvayı da inceleyebilirsiniz;
Papa’nın “Hepimiz Tanrı’nın çocuklarıyız” sözü Müslümanlar açısından kabul edilebilir mi?