Annem yaklaşık 20-25 yıl önce okulda düzenlenen ve ödül olarak çeyrek altın verilen bir kompozisyon yarışmasına katılmıştır. Kompozisyonu tamamen kendisi yazmıştır. Ancak teslim etmeden önce okul öğretmenlerinden birine yazısında hata olup olmadığını sormuş, öğretmen de sadece birkaç cümlede küçük düzeltmeler yapmıştır. Yarışma sonucunda annem birinci olmuş ve çeyrek altın ödülü kazanmıştır.
Aradan yıllar geçmesine rağmen annemin aklına takılmıştır:
“Öğretmenin yaptığı küçük düzeltmeler sebebiyle bu ödül bana helal midir? Kullanılmasında dinen bir sakınca var mıdır?”
Asıl olan, bir kimsenin emeği ve hakkı ile elde ettiği kazancın helal olmasıdır. Bir yazının veya çalışmanın büyük kısmını kişinin kendisinin hazırlaması, sadece dil bilgisi, imla veya ifade bakımından küçük tashihler yapılması; emeğin sahibini değiştirmez.
Kur’ân-ı Kerîm’de Allah Teâlâ şöyle buyurur:
«“İnsan için ancak çalıştığının karşılığı vardır.” (Necm 53/39)»
Bir başka ayette:
«“İyilik ve takva üzerinde yardımlaşın.” (Mâide 5/2)»
Öğretmenin yaptığı küçük düzeltmeler, yazının tamamen başkası tarafından hazırlanması anlamına gelmez. Bilakis bu durum, ilim ehlinin talebeye yol göstermesi ve hatalarını düzeltmesi kabilindendir.
Nitekim Resûlullah (sallallahu aleyhi ve sellem) şöyle buyurmuştur:
«“Din nasihattir.”
(Müslim, Îmân 95)»
Ayrıca sahabe ve âlimler arasında eserlerin gözden geçirilmesi, tashih edilmesi ve ilmî danışma yaygın bir uygulama olmuştur.
* Eğer yarışmanın şartlarında “hiç kimseden görüş alınamaz” şeklinde açık bir yasak yoksa,
* Öğretmen yalnızca birkaç ifade ve hata düzeltmişse,
* Yazının ana fikri, emeği ve üslubu annenize aitse,
bu ödül dinen helaldir ve kullanılmasında herhangi bir sakınca yoktur.
Çünkü burada hile, aldatma veya başkasının emeğini sahiplenme söz konusu değildir. Küçük tashih ve dil düzeltmeleri, eserin sahibini değiştirmez.
Ne Zaman Caiz Olmaz!
Bir kimse yazıyı başkasına yazdırsa veya ciddi kısmını başkasına hazırlatsa, sonra kendi eseri gibi yarışmaya sunsa bu caiz olmazdı. Çünkü bu durumda aldatma meydana gelirdi.
Peygamber Efendimiz (s.a.s.):
«“Bizi aldatan bizden değildir.” (Müslim, Îmân 164)»
buyurmuştur.
* Fakat; soruda anlatılan durumda böyle bir aldatma bulunmadığından, annenizin aldığı ödül inşaAllah helaldir.
•Üzerine vesvese yapılmamalıdır.
En doğrusunu Allah Teâlâ bilir.