SOSYAL MEDYADA DİKKAT EDİLMESİ GEREKEN HUSUSLAR NELERDİR?
1. Sosyal Medyadan Kaynaklı Zaman İsrafı ve Önceliklerin Bozulması
Durum:
Sosyal medya, kontrolsüz kullanıldığında saatlerce vakit tüketip ibadetleri, aileyi ve iş hayatını ihmal ettirebilmektedir.
Hüküm:
Zamanı gereksiz harcamak mekruhtur; ibadetleri ve görevleri aksatacak seviyeye gelirse haramdır.
Delil:
“Boşa harcananların işleri boşa gider.” (Müzzemmil, 20)
“Beş şey gelmeden önce beş şeyin kıymetini bil: boş vaktin…” (Hâkim, Müstedrek)
“İnsan ömrünü nerede tükettiğinden hesaba çekilmedikçe kıyamet yerinden ayrılamaz.” (Tirmizî)
2. Sosyal Medyada Gıybet, İftira ve İnsanları Kötüleme
Durum:
Kişiler hakkında olumsuz yorum yapmak, video veya fotoğraflarla onları küçük düşürmek, doğrulanmamış bilgiler paylaşmak sosyal medyada sıkça görülmektedir.
Hüküm:
Gıybet ve iftira, sosyal medya dahil her ortamda büyük günahtır. Mahşerde ağır cezası vardır.
Delil:
“Birbirinizi gıybet etmeyin… Bu ölü kardeşinizin etini yemek gibidir.” (Hucurât, 12)
“Kim bir mümine iftira ederse Cehennem ateşinde yerini hazırlasın.” (Buhârî, Edeb)
3. Sosyal Medyada Müstehcen, Zina Çağrıştıran ve Ahlaksız İçerikleri İzlemek/Paylaşmak
Durum:
TikTok, Reels, Shorts gibi platformlarda mahremiyeti zedeleyen içerikler yaygındır; kişi yalnız izlemekle bile nefsine ve imanına zarar verebilir.
Hüküm:
Böyle içerikleri izlemek, beğenmek ve paylaşmak haramdır.
Delil:
“Zinaya yaklaşmayın.” (İsrâ, 32)
“Mümin erkeklere söyle, gözlerini haramdan sakınsınlar.” (Nûr, 30)
“Göz zinâsı bakmaktır.” (Buhârî, İsti’zan)
4. Sosyal Medyada Yalan Haber, Manipülasyon ve Sahte Bilgi Yaymak
Durum:
Sosyal medyada teyit edilmemiş bilgileri paylaşmak, sahte hesaplarla toplumu yanıltmak büyük fitnelere sebep olabilmektedir.
Hüküm:
Yalan söylemek ve insanları aldatmak haramdır. Teyitsiz bilgi paylaşmak dinen sorumluluktur.
Delil:
“Ey iman edenler! Fasık biri size haber getirdiğinde doğruluğunu araştırın.” (Hucurât, 6)
“Yalan söyleyenler Cehennemliktir.” (Tirmizî)
“Bir kimsenin duyduğu her şeyi söylemesi ona günah olarak yeter.” (Müslim)
5. Sosyal Medyada Gösteriş, Riya ve Kibir
Durum:
Lüks, tatil, marka, yemek, mekân paylaşımları insanlarda kıskançlık ve riya duygusunu körüklemekte; insanın iç dünyasını bozabilmektedir.
Hüküm:
Gösteriş amaçlı paylaşım yapmak riyadır, büyük günahtır. Aşırı kibirli içerikler haramdır.
Delil:
“Allah, kibirlenen hiçbir kimseyi sevmez.” (Nahl, 23)
“En çok korktuğum şey küçük şirktir: riya.” (Ahmed b. Hanbel)
“Ameller niyetlere göredir.” (Buhârî)
6. Sosyal Medyada Mahremiyet İhlali, Flört ve Uygunsuz Mesajlaşmalar
Durum:
DM üzerinden tanışma, yakınlaşma, uygunsuz yazışma, mahremiyet sınırlarının aşılması gençler arasında çok yaygındır. Bu durum zinaya kapı aralar.
Hüküm:
Mahremiyet sınırlarını aşan her türlü yazışma, sesli/görüntülü görüşme ve flört haramdır.
Delil:
“Zinaya yaklaşmayın.” (İsrâ, 32)
“Kim Allah için haramdan uzak durursa Allah onu korur.” (Tirmizî)
“Şeytan, erkekle kadın yalnız kaldığında üçüncüleri olur.” (Tirmizî)
7. Sosyal Medyada İsraf, Aşırı Tüketim ve Lüks Paylaşımlar
Durum:
Sosyal medya özellikle gençleri gereksiz alışverişe, tüketim çılgınlığına ve israfa yönlendirmektedir.
Hüküm:
İsraf haramdır; ölçüsüz lüks harcamalar nefsine ve aile ekonomisine zarar verir.
Delil:
“İsraf edenler şeytanların kardeşleridir.” (İsrâ, 27)
“Yiyin, için fakat israf etmeyin.” (A’râf, 31)
“Allah israf edenleri sevmez.” (En’âm, 141)
8. Sonuç ve Genel Hüküm
Sosyal medya, kendi başına haram değildir; fakat kullanım şekline göre büyük sevaba da büyük günaha da kapı açar.
Dikkat edilmesi gereken ana maddeler:
Zaman: Ölçüsüz kullanım günah, ibadeti bozacak seviyede haramdır.
Gıybet & İftira: Her şekilde haramdır.
Müstehcenlik: İzlemek ve paylaşmak haramdır.
Yalan & Manipülasyon: Haramdır, doğrulanmadan paylaşım yapılmaz.
Gösteriş (Riya): Büyük günahtır, niyeti bozar.
Mahremiyet: Flört ve uygunsuz yazışmalar haramdır.
İsraf: Aşırı tüketim ve lüks gösterisi haramdır.