Sandalyede oturarak veya ima ile namaz kılan bir kimse, ayakta namaz kılanlara imamlık yapabilir mi?
1- HÜKÜM
Rükû ve secdeyi yapamayacak derecede hasta olan kimse, namazını ima ile kılar. Yerde oturarak kılamıyorsa sandalye veya tabure üzerinde namazını eda edebilir.
Ancak ima ile namaz kılan bir kimsenin, rükû ve secde yapabilen kimselere imamlık yapması caiz değildir. Çünkü imamın namazı, kendisine uyan cemaatin namazından eksik olmamalıdır.
Camide sandalye kullanan kimse, mümkünse taburesini veya sandalyesini saf düzenini bozmayacak şekilde yerleştirerek cemaate katılmalıdır. Mazeret olmaksızın ayrı bir saf oluşturmak veya saf düzenini bozacak şekilde hareket etmek mekruhtur.
2- KUR’AN-I KERÎM’DEN DELİLLER
Allah Teâlâ şöyle buyurur:
> “Allah hiçbir kimseye gücünün yeteceğinden fazlasını yüklemez.” (Bakara, 2/286)
Yine buyurur:
> “Gücünüz yettiği kadar Allah’tan korkun.” (Teğâbün, 64/16)
Bu ayetler, ibadetlerin kişinin gücü nispetinde yerine getirileceğini göstermektedir.
3- SÜNNETTEN DELİLLER
Resûlullah (sallallahu aleyhi ve sellem) şöyle buyurmuştur:
> “Ayakta namaz kıl. Gücün yetmezse oturarak; buna da gücün yetmezse yanın üzere kıl.” (Buhârî, Taksîru’s-Salât, 19)
Bu hadis, hastanın durumuna göre namazını kolaylıkla eda edebileceğini göstermektedir.
4- FIKHÎ DEĞERLENDİRME
Fakihler, imamın namazının cemaatinkinden daha düşük bir rükünle eda edilmemesi gerektiğini belirtmişlerdir.
Buna göre:
- İma ile namaz kılan kimse, ancak kendisi gibi ima ile namaz kılanlara imam olabilir.
- Rükû ve secde yapabilen kimselere imam olması sahih değildir.
- Sandalyede oturması sadece ayakta duramamasından kaynaklanıyor, ancak rükû ve secdeyi normal yapabiliyorsa, bu durum ayrıca değerlendirilir. Esas hüküm, ima ile namaz kılanın imam olamamasıdır.
5- DÖRT MEZHEBE GÖRE
Hanefî Mezhebi: İma ile namaz kılanın, rükû ve secde edenlere imam olması caiz değildir.
Mâlikî Mezhebi: Mazeretli imamın, namazı eksik eda etmesi hâlinde sağlam kimselere imam olması uygun görülmemiştir.
Şâfiî Mezhebi: İmamın namazının cemaatten daha noksan olmaması gerektiği kabul edilmiştir.
Hanbelî Mezhebi: İma ile namaz kılan kimsenin, rükû ve secde yapabilenlere imamlığı sahih değildir.
6- SONUÇ
- Rükû ve secde yapamayan kimse namazını ima ile kılar.
- Yerde oturamıyorsa sandalye veya tabure kullanabilir.
- Sandalyesini mümkün olduğunca saf düzenini bozmayacak şekilde yerleştirmelidir.
- İma ile namaz kılan bir kimsenin, rükû ve secde yapabilenlere imamlık yapması caiz değildir.
- İslam dini kolaylık dinidir; hasta kimse gücü yettiği şekilde ibadetini yerine getirir.
Allah Teâlâ en doğrusunu bilir.