Namaz vaktinin çıkmasına birkaç dakika kalmışsa ve suyla abdest aldığım takdirde namaz vakti çıkacaksa, teyemmüm ederek namazı vaktinde kılabilir miyim?
1- HÜKÜM
Hayır, bu durumda teyemmüm etmek caiz değildir.
Su kullanma imkânı bulunan kimse, vakit daralmış olsa bile abdest almakla yükümlüdür. Eğer abdest aldığı için namaz vakti çıkarsa, namazı daha sonra kaza eder.
Ancak abdesti farzlarıyla hızlıca alıp, namazın da sadece farzını ve vaciplerini yerine getirerek vakit içerisinde yetiştirmeye çalışmak gerekir.
Müslümanın namazlarını son dakikalara bırakmaması ve vakit genişken eda etmeye gayret göstermesi uygun olandır.
2- KUR’AN-I KERİM’DEN DELİLLER
Allah Teâlâ şöyle buyurur:
«“Ey iman edenler! Namaza kalktığınız zaman yüzlerinizi ve dirseklere kadar ellerinizi yıkayın…”
(Mâide 5/6)»
Bu ayette su bulunduğu zaman abdest alınması emredilmiş, teyemmüm ise ancak su bulunmadığında veya kullanılamadığında ruhsat olarak verilmiştir.
Aynı ayetin devamında:
«“Eğer su bulamazsanız temiz bir toprağa teyemmüm edin.”
(Mâide 5/6)»
buyurulmuştur.
Dolayısıyla su mevcut olduğu halde sırf vakit daraldı diye teyemmüme geçilemez.
3- SÜNNETTEN DELİLLER
Resûlullah (sallallahu aleyhi ve sellem) şöyle buyurmuştur:
«“Temiz toprak, Müslümanın abdestidir; on yıl su bulamasa bile. Suyu bulduğu zaman onu tenine değdirsin.”
(Ebû Dâvûd, Tahâret 123; Tirmizî, Tahâret 124)»
Bu hadis, teyemmümün ancak su bulunmadığında veya kullanılamadığında geçerli olduğunu göstermektedir.
4- SAHABEDEN DELİLLER
Sahâbe-i kirâm, su bulduklarında teyemmüme başvurmazlardı. Teyemmüm ancak suyun bulunmaması veya kullanılmasının mümkün olmaması halinde uygulanırdı.
Fıkıh kaynaklarında sahabenin uygulaması da bu şekilde nakledilmiştir.
5- DÖRT MEZHEBİN GÖRÜŞÜ
Hanefî Mezhebi
Hanefîlere göre su mevcutsa ve kullanılması mümkünse, vakit daralmış olsa bile teyemmüm caiz değildir. Namaz vakti çıkarsa kaza edilir.
Ancak cenaze namazını veya bayram namazını kaçırma korkusu varsa teyemmüm caiz görülmüştür. Çünkü bunların kazası yoktur.
Mâlikî Mezhebi
Mâlikî mezhebi de su bulunduğu halde sırf vakit darlığı sebebiyle teyemmümü caiz görmez.
Şâfiî Mezhebi
Şâfiîlere göre de su bulunduğu müddetçe teyemmüme geçilemez. Namaz vakti çıkacak olsa bile hüküm değişmez.
Hanbelî Mezhebi
Hanbelî mezhebi de bu konuda cumhur ile aynı görüştedir. Su bulunduğu sürece teyemmüm geçerli olmaz.
6- İSTİSNAİ DURUMLAR
Hanefî fakihleri, şu iki durumda vakit darlığı sebebiyle teyemmüme ruhsat vermişlerdir:
* Cenaze namazını kaçırma korkusu varsa,
* Bayram namazını kaçırma korkusu varsa.
Çünkü bu ibadetlerin kazası yoktur ve yerlerine başka bir namaz da geçmez.
Ancak cuma namazı bu hükme girmez. Çünkü cuma kaçırılırsa yerine öğle namazı kılınabilir.
7- SONUÇ
* Su bulunduğu halde vakit daraldı diye teyemmüm etmek caiz değildir.
* Abdest alınır, namaz yetişirse vakti içinde kılınır.
* Yetişmezse namaz daha sonra kaza edilir.
* Cenaze ve bayram namazlarında, kaçırma korkusu varsa Hanefî mezhebinde teyemmüme ruhsat verilmiştir.
* Cuma namazı bu hükme dahil değildir.
Allah Teâlâ en doğrusunu bilir.