Kışla, okul, cezaevi, fabrika, site ve benzeri girişlerin izne tabi olduğu yerleşkelerde cuma namazı kılınabilir mi?
1- HÜKÜM
Cuma namazı, İslam’ın en büyük şiarlarından biridir ve farziyeti Kitap, sünnet ve ümmetin icmâı ile sabittir.
Girişlerin güvenlik sebebiyle kontrollü olduğu kışla, okul, cezaevi, fabrika, site ve benzeri yerleşkelerde bulunan mescitlerde; ilgili makamların izni bulunması ve mescidin o yerleşkede bulunan herkese açık olması şartıyla cuma namazı kılınabilir.
Çünkü burada giriş kısıtlaması ibadeti engellemek için değil, güvenliği sağlamak içindir.
2- KUR’AN-I KERİM’DEN DELİLLER
Allah Teâlâ şöyle buyurur:
«”Ey iman edenler! Cuma günü namaz için çağrı yapıldığında Allah’ın zikrine koşun ve alışverişi bırakın.”
(Cuma 62/9)»
Bu ayet, cuma namazının farz olduğunu ve mükelleflerin ona iştirak etmekle yükümlü bulunduğunu göstermektedir.
Yine Allah Teâlâ şöyle buyurur:
«”Allah’ın mescitlerinde O’nun adının anılmasına engel olandan daha zalim kim vardır?”
(Bakara 2/114)»
Bu ayet de mescitlerin ibadete açık tutulmasının önemine işaret etmektedir.
3- SÜNNETTEN DELİLLER
Resûlullah (sallallahu aleyhi ve sellem) şöyle buyurmuştur:
«”Cuma namazına gitmek her Müslüman üzerine vaciptir.”
(Ebû Dâvûd, Salât 210)»
Başka bir hadiste:
«”Kim özürsüz olarak üç cumayı terk ederse Allah onun kalbini mühürler.”
(Ebû Dâvûd, Salât 204; Tirmizî, Cum’a 7)»
Bu hadisler cuma namazının önemini göstermektedir.
4- SAHABEDEN DELİLLER
Sahâbe-i kirâm, bulundukları bölgelerde cuma namazını cemaatle eda etmiş ve cuma namazını İslam’ın açık şiarlarından biri olarak muhafaza etmişlerdir.
İslam şehirlerinde cuma namazlarının merkezi şekilde kılınması uygulaması da sahabe döneminden itibaren devam etmiştir.
5- DÖRT MEZHEBİN GÖRÜŞÜ
Hanefî Mezhebi
Hanefî mezhebinde cuma namazının şartlarından biri “izn-i âm”dır. Yani cuma kılınan yerin belli bir grubun özel ibadet alanı hâline getirilmemesi gerekir.
Ancak güvenlik amacıyla girişlerin kontrollü olması, mescidin içeride bulunan herkese açık olması durumunda bu şartı ortadan kaldırmaz.
Mâlikî Mezhebi
Mâlikîler cuma namazının cemaatle ve yerleşim yerinde kılınmasını esas almışlardır. Güvenlik sebebiyle kontrollü girişler namazın sıhhatine engel değildir.
Şâfiî Mezhebi
Şâfiî mezhebinde cuma namazının sahih olması için gerekli şartlar sağlandığında güvenlik tedbirleri namaza zarar vermez.
Hanbelî Mezhebi
Hanbelîler de cuma namazının cemaatle eda edilmesini esas almış; güvenlik ve düzen amacıyla yapılan sınırlamaları sıhhate engel görmemişlerdir.
6- SONUÇ
* Cuma namazı Kitap, sünnet ve icmâ ile sabit bir farzdır.
* Kışla, okul, cezaevi, site ve fabrika gibi kontrollü girişe sahip yerleşkelerde cuma namazı kılınabilir.
* Giriş kısıtlamasının amacı ibadeti engellemek değil, güvenliği sağlamak olmalıdır.
* Yerleşke içindeki mescit o bölgede bulunan herkese açık olmalıdır.
* Yetkili makamların ve ilgili müftülüklerin izni bulunmalıdır.
* Bu şartlar gerçekleştiğinde cuma namazı sahih olur.
Allah Teâlâ en doğrusunu bilir.