- Hac İçin Yola Çıkan Kişinin Arafat Vakfesi Öncesi Veya Sonrasında Vefat Ederse Ne Yapılmalıdır?
1. Arafat Vakfesinden Önce Ölürse
Eğer bir kimse hac niyetiyle ihrama girdikten sonra Arafat vakfesinden önce vefat ederse, bu kişinin haccı tamamlanmış sayılmaz.
Hanefî Mezhebine Göre:
Arafat vakfesi haccın rüknüdür.
Bu kişi vakfe yapmadan öldüğü için haccı tamamlanmamıştır.
Onun adına mirasçıları veya vasiyeti varsa biri gidip bedel (vekil) olarak hac yapar.
Bu hac, kişinin malından ödenir.
(İbn Âbidîn, Reddü’l-Muhtâr, III, 519)
Şâfiî Mezhebine Göre:
Arafat vakfesi olmadan hac sahih olmaz.
Dolayısıyla hac tamamlanmaz.
Eğer vasiyeti varsa, malından bedel hac yapılır.
(Nevevî, el-Mecmû‘, VII, 36)
Mâlikî Mezhebine Göre:
Vakfe olmadan hac tamamlanmış sayılmaz.
Bedel gönderilmesi caizdir.
(Hattâb, Mevâhibü’l-Celîl, III, 57)
Hanbelî Mezhebine Göre:
Arafat vakfesinden önce ölenin haccı geçerli değildir.
Eğer hac farz ise, malından bedel gönderilir.
(İbn Kudâme, el-Muğnî, III, 227)
2. Arafat Vakfesinden Sonra Vefat Ederse
Eğer kişi Arafat vakfesini yaptıktan sonra vefat ederse, bu durumda haccı tamamlanmış sayılır.
Hanefî Mezhebine Göre:
Arafat vakfesi haccın rüknü olduğu için bu yapıldıktan sonra ölse bile hac geçerlidir.
Artık yerine kimsenin gitmesine gerek yoktur.
(Kâsânî, Bedâi‘u’s-Sanâi‘, II, 130)
Şâfiî Mezhebine Göre:
Arafat vakfesini yapan kişi, Mina’ya ulaşmadan ölse bile haccını tamamlamıştır.
Haccı Allah katında kabul olur.
(Nevevî, el-Mecmû‘, VII, 38)
Mâlikî Mezhebine Göre:
Arafat vakfesi gerçekleşmişse hac tamamlanmıştır.
Artık bir bedel gerekmez.
(Hattâb, Mevâhibü’l-Celîl, III, 58)
Hanbelî Mezhebine Göre:
Vakfeden sonra ölen kimsenin haccı makbuldür.
Resûlullah (s.a.v.)’in hükmü bu yöndedir.
(İbn Kudâme, el-Muğnî, III, 229)
Hadis Delili
“Bir adam ihramda iken devenin üzerinden düşüp öldü.
Resûlullah (s.a.v.) şöyle buyurdu:
‘Onu yıkayın, iki parça elbisesiyle kefenleyin, başını örtmeyin, kokulardan uzak tutun. Çünkü o, kıyamet günü telbiye getirerek diriltilecektir.’”
(Buhârî, Cenâiz, 72; Müslim, Hac, 83)
Bu hadis, ihramda ölen kişinin haccının Allah katında makbul olduğunu ve ölüm halinde ihramdan çıkarılmayacağını gösterir.
Sonuç Olarak:
Yapılması Gereken Arafat vakfesinden önce vefat ederse:
Haccı tamamlanmamıştır. Malından bedel hac yapılır
Arafat vakfesinden sonra vefat ederse
Haccı tamamlanmıştır Bedel hac gerekmez.