Hac İbadetinde Nisap Miktarı Mala Sahip Olma Şartı Var Mı?
Hac ibadeti, İslam’ın beş şartından biridir ve kişinin mali imkânlarına bağlı olarak farz olur. Aşağıda mezheplere göre nisap miktarı ve günümüz karşılığı verilmiştir:
1. Hanefî Mezhebine Göre Nisap Miktarı Mala Sahip Olma Şartı:
Hüküm: Hac, ancak kişi nisap miktarı mala sahip ise farzdır.
Açıklama: Hanefî mezhebinde, bir kimsenin Hac farzını yerine getirebilmesi için, hac masraflarını karşılayacak kadar zengin olması gerekir. Bu, yolculuk, Harem-i Şerif’te konaklama ve diğer masrafları kapsar.
Nisap Miktarı: 85 gram altın
Günümüz Değeri (2025 Kasım): 85 × 3.600 TL ≈ 306.000 TL
Kaynak: Fetâvâ-yi Hindiyye, c.1, s.122
2. Şafii Mezhebine Göre Nisap Miktarı Mala Sahip Olma Şartı:
Hüküm: Nisap miktarı mala sahip olan kişi için hac farzdır.
Açıklama: Şafii mezhebinde de, hacın farz olması için kişinin safi malı ile yola çıkıp Hac’ı yerine getirebilecek durumda olması gerekir. Malın zekâtı verilmiş veya borçsuz olması şarttır.
Nisap Miktarı: 87,48 gram altın
Günümüz Değeri: 87,48 × 3.600 TL ≈ 315.000 TL
Kaynak: Al-Muhazzab, c.3, s.68
3. Malikî Mezhebine Göre Nisap Miktarı Mala Sahip Olma Şartı:
Hüküm: Nisap miktarı mala sahip olma şartı, Hac farzı açısından etkilidir.
Açıklama: Malikîlere göre, kişinin Hac için gerekli masrafları karşılayacak malı bulunmalıdır. Eğer bu mal yoksa, Hac farz olmaz. Burada zenginlik ve güvenlik şartı ön plandadır.
Nisap Miktarı: 80 gram altın
Günümüz Değeri: 80 × 3.600 TL ≈ 288.000 TL
Kaynak: Al-Mudawwana al-Kubra, c.2, s.95
4. Hanbeli Mezhebi Göre Nisap Miktarı Mala Sahip Olma Şartı:
Hüküm: Hac, nisap miktarı mala sahip kişi için farzdır.
Açıklama: Hanbeli mezhebine göre, Hac’ın farz olması için kişinin yol, iaşe ve geride bıraktığı aileyi güvenle temin edebilecek durumda olması gerekir. Bu şartlar sağlanmadan Hac farz olmaz.
Nisap Miktarı: 80–85 gram altın
Günümüz Değeri: 80–85 × 3.600 TL ≈ 288.000 – 306.000 TL
Kaynak: Al-Mughni, c.3, s.47
Sonuç
Dört mezhepte de Hacın farz olması için nisap miktarı mala sahip olma şartı vardır.
Bu, kişinin Hac masraflarını karşılayacak mal varlığına sahip olması ve yolculuk ile konaklama masraflarını güvenle karşılayabilmesi anlamına gelir.
Güç yetmeyen veya güvenliği olmayan kişi için Hac farz değildir.