Dua sonunda “Âmin, inşallah” demek doğru mudur? “Âmin” demenin hükmü nedir?
Cevap: Dua sonunda “Âmin” demek sünnettir ve meşrudur. “Âmin”; “Allah’ım, duamızı kabul eyle” anlamına gelir. Bu sebeple dua ederken Allah Teâlâ’dan samimiyet ve kesin bir ümit ile istemek esastır.
Nitekim Resûlullah (s.a.s.) şöyle buyurmuştur:
«“Sizden hiç kimse, ‘Allah’ım, dilersen beni bağışla; dilersen bana merhamet et’ demesin. İstediğini kesin bir kararlılıkla istesin.”
(Buhârî, Daavât, 21; Müslim, Zikir, 9)»
Bu sebeple dua ederken “Allah’ım beni bağışla, inşallah” veya “Allah’ım duamı kabul et, inşallah” şeklinde, Allah’ın kabulünü şarta bağlayan bir ifade kullanmak uygun değildir. Dua, Allah Teâlâ’dan kesin bir ümit ve samimiyetle istenmelidir.
Ancak “Âmin, inşallah” ifadesi, kişinin “Allah’ım, kabul et; inşallah kabul edilir” şeklinde duanın kabulünü Allah’ın iradesine şart koşması anlamında kullanılıyorsa, dua adabına uygun olan ifade yalnızca “Âmin” demektir.
“İnşallah” kelimesinin kullanılması ise başlı başına yasak değildir. Nitekim Allah Teâlâ şöyle buyurmuştur:
«“Hiçbir şey hakkında, ‘Ben bunu yarın mutlaka yapacağım’ deme. Ancak ‘Allah dilerse (inşallah)’ de.”
(Kehf, 18/23-24)»
Dolayısıyla geleceğe yönelik bir iş hakkında konuşurken “inşallah” demek Kur’an’ın öğrettiği bir edeptir. Fakat dua esnasında Allah Teâlâ’dan bir şeyi isterken, duanın kabulünü “inşallah” diyerek şarta bağlamak yerine doğrudan ve samimiyetle dua etmek daha uygundur.
“Âmin” Demenin Hükmü
Fâtiha sûresinden sonra “Âmin” demek sünnettir. Resûlullah (s.a.s.) şöyle buyurmuştur:
«“İmam ‘Âmin’ dediğinde siz de ‘Âmin’ deyin. Kimin ‘Âmin’ demesi meleklerin ‘Âmin’ demesine denk gelirse, geçmiş günahları bağışlanır.”
(Buhârî, Ezân, 111; Müslim, Salât, 72)»
Bu sebeple namazda Fâtiha sûresi tamamlandıktan sonra “Âmin” denmesi sünnettir. Hanefî mezhebinde imam ve cemaatin “Âmin”i sessiz söylemesi tercih edilmiştir. Şâfiî mezhebinde ise imamın ve cemaatin “Âmin”i işittirecek şekilde söylemesi sünnet kabul edilmiştir.
Sonuç
Netice itibarıyla: Dua sonunda “Âmin” demek sünnettir ve güzel bir dua adabıdır. Ancak “Âmin, inşallah” ifadesi, duanın kabulünü Allah’ın iradesine şarta bağlayan bir anlamda kullanılıyorsa, bu şekilde dua etmek yerine “Âmin” demek daha uygundur. Çünkü mümin, Allah Teâlâ’dan isterken samimi ve kesin bir ümit içerisinde istemelidir.
Buna karşılık gelecekte yapılması planlanan işler hakkında “inşallah” demek, Kur’an’da öğretilen bir edeptir.
Allah Teâlâ en doğrusunu bilir.