Doktor, sağlık problemim sebebiyle varis çorabı giymemi ve tedavi süresince çıkarmamamı tavsiye etti. Bu durumda abdest ve gusül alırken ne yapmalıyım? Varis çorabının üzerine mesh edebilir miyim?
1- HÜKÜM
Doktorun güvenilir tıbbî değerlendirmesine göre varis çorabının çıkarılması tedaviye zarar verecek veya hastalığı artıracaksa, bu çorabın üzerine mesh etmek caizdir.
Bu durumda varis çorabı, fıkıhta alçı ve sargı hükmünde değerlendirilir. Her abdestte çorabın üzeri bir defa mesh edilir. Ayaktan açıkta kalan ve yıkanması mümkün olan kısımlar ise normal şekilde yıkanır.
Varis çorabını abdestli veya abdestsiz giymiş olmak hükmü değiştirmez. Çünkü bu mesh, mest üzerine yapılan mesh değil; zaruret sebebiyle sargı ve alçı üzerine yapılan mesh hükmündedir.
Aynı hüküm gusül abdesti için de geçerlidir. Çorabın çıkarılması sağlık açısından sakıncalı ise üzerine mesh etmek yeterlidir.
2- KUR’AN-I KERİM’DEN DELİLLER
Allah Teâlâ şöyle buyurur:
«“Allah size bir güçlük yüklemek istemez; fakat sizi temizlemek ve üzerinizdeki nimetini tamamlamak ister.”
(Mâide 5/6)»
Bir başka ayette:
«“Allah hiçbir kimseye gücünün yeteceğinden fazlasını yüklemez.”
(Bakara 2/286)»
Yine Allah Teâlâ buyurur:
«“Dinde üzerinize bir zorluk yüklemedi.”
(Hac 22/78)»
Bu ayetler, zaruret ve meşakkat durumlarında dinin kolaylık getirdiğini göstermektedir.
3- SÜNNETTEN DELİLLER
Sahabeden biri yaralanmış, gusül alması gerektiğinde durumunu sormuş ve kendisine yıkanması söylenmiştir. Gusül alınca vefat etmiş, bunun üzerine Resûlullah (sallallahu aleyhi ve sellem) şöyle buyurmuştur:
«“Onu öldürdüler, Allah da onları kahretsin! Bilmediklerini sorsalardı ya! Cehaletin ilacı sormaktır. Ona teyemmüm etmesi yeterliydi; yarasının üzerine de sargı sarıp onun üzerine mesh ederdi.”
(Ebû Dâvûd, Tahâret 125)»
Bu hadis, yara, sargı ve tedavi amaçlı örtüler üzerine mesh etmenin meşruiyetine delildir.
4- SAHABEDEN DELİLLER
Abdullah b. Ömer, Abdullah b. Abbas ve diğer sahabilerden; yaralı uzuvlar üzerine sarılan sargılar üzerine mesh ettiklerine dair rivayetler nakledilmiştir.
Fukaha da bu uygulamaları esas alarak, zarar görecek uzuvların yıkanması yerine sargı ve benzeri örtüler üzerine mesh edileceğini belirtmişlerdir.
5- DÖRT MEZHEBİN GÖRÜŞÜ
Hanefî Mezhebi
Hanefîlere göre yara üzerindeki sargı veya alçının çıkarılması zarar verecekse üzerine mesh edilir. Mesh yeterlidir ve tekrar tekrar abdest alma zorunluluğu doğurmaz.
Mâlikî Mezhebi
Mâlikî mezhebinde de tedavi amacıyla sarılan sargı ve benzeri örtüler üzerine mesh etmek caizdir.
Şâfiî Mezhebi
Şâfiîler, zarar veya hastalık korkusu bulunduğunda sargı üzerine mesh edilmesini caiz görmüşlerdir.
Hanbelî Mezhebi
Hanbelî mezhebinde de alçı, sargı ve tedavi amacıyla kullanılan örtüler üzerine mesh edilmesi meşrudur.
6- SONUÇ
- Doktor, varis çorabının çıkarılmamasını tavsiye etmişse tedaviye riayet edilmelidir.
- Varis çorabı alçı ve sargı hükmünde değerlendirilir.
- Abdest alırken çorabın üzerine mesh etmek yeterlidir.
- Açıkta kalan ayak kısımları normal şekilde yıkanır.
- Gusülde de çıkarılması zararlı ise üzerine mesh edilir.
- Bu mesh sebebiyle kişi özür sahibi sayılmaz.
- Aldığı abdestle birden fazla vakit namaz kılabilir ve imamlık yapabilir.
Allah Teâlâ en doğrusunu bilir.