Cami önünde birden fazla cenaze bulunduğunda, örneğin üç cenazenin namazını tek bir cenaze namazı olarak kılmak caiz midir?
1- HÜKÜM
Birden fazla cenazenin namazını tek bir cenaze namazı ile kılmak caizdir. Cenazelerin aynı anda imamın önüne konulup tek namazla defnedilmelerinde dinen bir sakınca yoktur.
Bununla birlikte zaruret bulunmadığı takdirde her cenaze için ayrı ayrı namaz kılmak daha faziletli görülmüştür. Çünkü her cenaze için yapılan dua ve şefaat müstakil olarak gerçekleşmiş olur.
2- KUR’AN-I KERİM’DEN DELİLLER
Allah Teâlâ müminler hakkında şöyle buyurur:
«“Onlardan sonra gelenler şöyle derler: Rabbimiz! Bizi ve bizden önce iman etmiş kardeşlerimizi bağışla…”
(Haşr, 59/10)»
Bu ayet, müminlerin birbirleri için dua etmelerinin meşru olduğunu göstermektedir. Cenaze namazı da vefat eden mümin için yapılan bir dua ve istiğfardır.
3- SÜNNETTEN DELİLLER
Peygamber Efendimiz (s.a.v.) cenaze namazını müminin hakkı olarak bildirmiştir.
«“Müslümanın Müslüman üzerindeki haklarından biri de cenazesine katılmaktır.”
(Buhârî, Cenâiz 2; Müslim, Selâm 4)»
Ayrıca Resûlullah (s.a.v.) zaman zaman birden fazla kişinin cenaze işlemlerinin birlikte yürütülmesine izin vermiştir.
Uhud şehitleri defnedilirken iki veya daha fazla şehidin aynı kabre konulduğu rivayet edilmiştir.
«(Buhârî, Cenâiz 72)»
Bu uygulama, zaruret ve ihtiyaç hâlinde cenaze işlemlerinde toplu uygulamaların caiz olduğuna işaret etmektedir.
4- SAHABEDEN DELİLLER
Sahâbe-i kirâm döneminde de birden fazla cenazenin tek namazla kıldırıldığına dair uygulamalar nakledilmiştir.
Özellikle savaş, salgın veya cenazelerin aynı anda hazır bulunduğu durumlarda toplu cenaze namazı uygulaması görülmüştür.
Bu konuda sahabe arasında bilinen bir ihtilaf nakledilmemiştir.
5- DÖRT MEZHEBİN GÖRÜŞÜ
Hanefî Mezhebi
Birden fazla cenazenin tek cenaze namazıyla kılınması caizdir. Zaruret bulunmadığında ayrı ayrı kılınması daha uygundur.
Mâlikî Mezhebi
Birden fazla cenaze için tek namaz kılınabilir. Ancak mümkünse ayrı kılınması daha faziletli kabul edilmiştir.
Şâfiî Mezhebi
Birden fazla cenazenin aynı namazda bulunması caizdir. Cenazeler imamın önünde uygun şekilde sıralanır.
Hanbelî Mezhebi
Toplu cenaze namazı caizdir. İhtiyaç hâlinde veya çok sayıda cenaze bulunduğunda uygulanabilir.
Dört mezhep de birden fazla cenaze için tek cenaze namazı kılınabileceği görüşündedir.
6- SONUÇ
* Birden fazla cenazenin namazını tek seferde kılmak caizdir.
* Üç, beş veya daha fazla cenaze için tek cenaze namazı kılınabilir.
* Zaruret veya ihtiyaç hâlinde bunda hiçbir sakınca yoktur.
* Ancak imkân varsa her cenaze için ayrı namaz kılınması daha faziletli görülmüştür.
* Her iki uygulama da dinen geçerlidir.
Allah Teâlâ en doğrusunu bilir.