Anne karnında vefat eden ve doğumdan sonra hayat belirtisi göstermeyen (ölü doğan) çocuk yıkanır mı, kefenlenir mi ve cenaze namazı kılınır mı?
1- HÜKÜM
Anne karnında vefat eden ve doğduktan sonra nefes alma, ağlama, hareket etme gibi hayat belirtileri göstermeyen çocuk (ölü doğan cenin), İslam hukukunda farklı hükümlere tabidir.
Böyle bir çocuğa isim verilmesi müstehaptır. Yıkanır, temiz bir beze sarılır ve defnedilir. Ancak doğumdan sonra canlı olduğuna dair bir belirti görülmemişse cenaze namazı kılınmaz.
Buna karşılık çocuk doğumdan sonra kısa bir süre de olsa canlılık belirtisi göstermiş, ardından vefat etmişse yıkanır, kefenlenir ve cenaze namazı kılınır.
2- KUR’AN-I KERİM’DEN DELİLLER
Allah Teâlâ şöyle buyurur:
«”Her nefis ölümü tadacaktır.”
(Âl-i İmrân 3/185)»
Bir başka ayette:
«”Sizi annelerinizin karınlarında dilediği gibi şekillendiren O’dur.”
(Âl-i İmrân 3/6)»
Bu ayetler insan hayatının Allah’ın yaratması ve takdiriyle olduğunu göstermektedir.
Ölü doğan çocuğun da insan olarak saygınlığı bulunduğundan, bedenine gerekli hürmet gösterilir ve uygun şekilde defnedilir.
3- SÜNNETTEN DELİLLER
Resûlullah (sallallahu aleyhi ve sellem) şöyle buyurmuştur:
«”Düşük yapan kadın, sabreder ve sevabını Allah’tan beklerse çocuğu onu cennete çeker.”
(İbn Mâce, Cenâiz 58)»
Bir başka rivayette:
«”Düşük yapan çocuk kıyamet günü anne ve babasını cennete girmeye teşvik eder.”
(Ahmed b. Hanbel, Müsned)»
Ayrıca fıkıh âlimleri, cenaze namazının canlı doğup daha sonra vefat eden çocuk için kılınacağı hususunda hadislerden hüküm çıkarmışlardır.
4- SAHABEDEN DELİLLER
Sahâbe-i kirâm döneminde canlı doğmadan ölen cenin ile canlı doğup sonradan vefat eden çocuk arasında hüküm farkı gözetilmiştir.
Canlı doğduğu sabit olan çocuklar için cenaze namazı kılınmış; hayat belirtisi göstermeyen ölü doğmuş ceninler ise yıkanıp defnedilmiş, ancak cenaze namazları kılınmamıştır.
Bu uygulama fakih sahabilerden nakledilmiş ve sonraki nesillere aktarılmıştır.
5- DÖRT MEZHEBİN GÖRÜŞÜ
Hanefî Mezhebi
Hanefîlere göre ölü doğan çocuk yıkanır, bir beze sarılır ve defnedilir. Ancak doğumdan sonra hayat belirtisi göstermemişse cenaze namazı kılınmaz.
Mâlikî Mezhebi
Mâlikîler de canlı doğduğu kesinleşmeyen cenin için cenaze namazı kılınmayacağını söylemişlerdir.
Şâfiî Mezhebi
Şâfiî mezhebinde ruh üflenme safhasına ulaşmış cenin yıkanır ve defnedilir. Ancak cenaze namazı için canlı doğduğunun sabit olması şart koşulmuştur.
Hanbelî Mezhebi
Hanbelîler de doğumdan sonra ağlama, nefes alma veya hareket gibi hayat belirtileri bulunmuyorsa cenaze namazı kılınmayacağını belirtmişlerdir.
6- SONUÇ
* Anne karnında vefat edip ölü doğan çocuğa isim verilmesi güzeldir.
* Böyle bir çocuk yıkanır ve temiz bir beze sarılarak defnedilir.
* Doğumdan sonra hiçbir hayat belirtisi göstermemişse cenaze namazı kılınmaz.
* Eğer doğduktan sonra kısa süreli de olsa canlı olduğu anlaşılmışsa cenaze namazı kılınır.
* Bu hüküm sahabe uygulaması ve dört mezhebin fıkıh kitaplarında yer alan görüşlere dayanmaktadır.
* Anne ve babanın sabretmesi hâlinde Allah katında büyük sevap ve mükâfat vardır.
Allah Teâlâ en doğrusunu bilir.