ORGAN BAĞIŞI CAİZ MİDİR?
1- İnsan bedeni insanın mülkü değildir.
İnsan, bedeninde mutlak tasarruf sahibi değildir.
Uzuv kesmek, kendine zarar vermek, intihar etmek haramdır.
Delil:
“Onu (insanı) Allah yaratmıştır.” (Zümer 6)
Fıkıh kaidesi:
لَا تَصَرُّفَ فِي الْمِلْكِ بِغَيْرِ مِلْكٍ
Mülkiyeti olmayan şeyde tasarruf caiz değildir.
Organ bağışı tasarruf gerektirir. Bu nedenle caiz değildir.
2- Ölünün beden dokunulmazlığı vardır.
Organ almak ölünün uzvunu kesmektir ve haramdır.
Delil:
“Ölünün kemiğini kırmak, dirinin kemiğini kırmak gibidir.”
(Ebu Davud, Cenâiz 3207)
Ölünün uzvunu kesmek; Dirinin uzvunu kesmek gibi haramdır.
3- İnsan organı satılamaz, bağışı da hükmen aynıdır.
İnsan uzvu meta değildir.
Satmak haramdır; bağışlamak da tasarruf gerektirdiği için hükmen aynı yasak kapsamındadır.
Gerekçe:
İnsan onurunun korunması: İsrâ Suresi: Ayet 70
4- Zaruret başkasının bedenine müdahaleyi helâl kılmaz.
Bir insanı yaşatmak için başka birinin bedenine zarar verilemez.
Fıkıh kaidesi:
الضَّرُورَاتُ لَا تُبِيحُ الْمَحْظُورَاتِ فِي حَقِّ الْغَيْرِ
Zaruret, başkasının hakkını ihlal eden haramı helal kılmaz.
5- Canlıdan organ almak kendine zarar vermektir.
Organ veren zarar görür, hatta hayatını riske atar. Bu haramdır.
Deliller:
“Kendinizi tehlikeye atmayın.” (Bakara 195)
“Kendi kendinizi öldürmeyin.” (Nisa 29)
SONUÇ:
Hem dirinin hem ölünün beden dokunulmazlığını ihlâl ettiği, beden üzerinde mülkiyet hakkı bulunmadığı ve zarar doğurduğu için organ bağışı caiz değildir.