EMİNEVİM, FUZULEVİM, BİREVİM GİBİ KURUMLARDA EV, ARABA VE ARSA GİBİ MÜLKLER ALMAK CAİZ MİDİR?
Hüküm: Eminevim Fuzulevim, Birevim ve benzeri faizsiz konut edindirme sistemleri, faiz içermemesi, belli bir fiyata anlaşma ile şeffaf sözleşme yapılması ve alınan ek ücretlerin hizmet bedeli mahiyetinde olması şartıyla caizdir.
1. Fıkıh Kaidesi:
Eşyada Asıl Olan İbahadır
الأصل في الأشياء الإباحة
“Eşyada aslolan mübahlıktır.”
Bir işlemde faiz, kumar, aldatma, belirsizlik (garar) gibi haram unsurlar bulunmadıkça o işlem caiz kabul edilir.
Bu sistem doğrudan haram bir işlem değil; hüküm içindeki şartlara göre değişir.
2. Faiz (Riba) İçermemesi Şartı:
Faiz, paranın sırf zaman karşılığı artış göstermesidir.
Eminevim, Fuzulevim ve Birevim gibi kurumlarda ödeme belli bir sabit toplam bedel üzerinden yapıldığı, gecikmeye bağlı faiz ya da oranlı artış bulunmadığı sürece riba (Faiz) oluşmaz.
Taksitli satış caizdir; çünkü artış “vade farkı” olarak malın fiyatına dahildir, paranın üzerine eklenen faiz değildir.
3. Belli Fiyat Üzerinden Anlaşma (Gararsız Akid)
Sözleşmenin başında toplam ödenecek rakam kesin ve değişmeyecek şekilde belirlenirse, akitte belirsizlik (garar) yoktur.
İslam fıkhında peşin – taksitli fiyat farkı caizdir, fakat fiyat akid anında kesinleşmelidir.
4. Dosya / Organizasyon / Hizmet Bedeli Caiz midir?
Ev alım sürecinin yürütülmesi,
Hukuki işlemler,
Kura ve ödeme organizasyonu,
Ofis, personel, sistem giderleri
gibi fiilî hizmet karşılığı alınıyorsa, meşru bir ücret sayılır.
“Ücret, yapılan meşru bir hizmet karşılığı ise helaldir.”
Bu, icâre (hizmet akdi) kapsamına girer.
Şart:
Bu ücret faiz gibi paranın artışı karşılığı değil, somut hizmet karşılığı olmalıdır.
Eğer hizmet verilmeden sadece “para kazanmak için para almak” şeklinde olursa o zaman riba şüphesi doğar.
Dolayısıyla hizmet gerekçesi şeffaf olmalı ve sözleşmede belirtilmelidir.
Sonuç Olarak:
Eminevim, Fuzulevim, Birevim gibi kurumlarla yapılan anlaşmalar şu şartlarda caizdir:
1- Faiz oranı veya gecikme faizi bulunmamalı
2- Toplam bedel sözleşmede baştan kesinleşmeli
3- Sözleşme şeffaf olmalı
4- Dosya/hizmet bedeli gerçek hizmet karşılığı olmalı
5- Sözleşmede belirsizlik ve haksız şartlar olmamalı
Bu şartlar sağlandığı sürece Eminevim, Fuzulevim, Birevim sistemi İslâmî açıdan caizdir.
Kısa Özet:
Eminevim, Fuzulevim ve Birevim gibi kurumlarla şeffaf sözleşme ile belli fiyata anlaşma yapıldığı, dosya masrafları gerçek hizmet karşılığı olduğu sürece caizdir. Aksi durumda faiz ve garar şüphesi oluşur.